Matthäus Passion 2022 Bergkerk Deventer

boek nu

De verhalen....

“Wat ik mooi aan de christusrol vind is dat er zo’n liefde en generositeit in doorklinkt.”

Tiemo Wang (Christus) Matthäus Passion Bergkerk Deventer
13-15 april 2022

“Muziek, en zeker die van Bach is voor mij altijd het bewijs van het ‘goede’ misschien wel het goddelijke. Het heeft mij steun en troost gegeven al mijn hele leven. Als kind speelde ik al graag de solowerken voor viool. Het gaf me rust en orde. Het wonderlijke van deze muziek is dat het juist de ratio met het hart verbindt. Ik zie zingen of vioolspelen als een middel om mijzelf te voelen maar ook een manier om de ander te raken. Ik denk dat veel mensen ver van hun gevoel zijn en muziek heeft de mogelijkheid het hart te raken en de mens te verzachten. Ik heb de behoefte om mensen te verbinden.”

“Ik ben al jaren met de Matthäus bezig van uit verschillende perspectieven: als aanvoerder van beide orkesten, de bas solo’s, de christus, in de koren gezongen... Ik voel me altijd gelouterd na zo’n intensieve periode. Het was echt een gemis de laatste twee jaar.”

Tiemo Wangf-2-2

 

Als je dát toch kunt doen…

Soliste Florieke Beelen 
Het afgelopen jaar is er maar een klein deel van haar optredens doorgegaan. “Ik vond het erg lastig dat je je tijdens een laatste repetitie goed voorbereid hebt op het concert en dat je dan te horen krijgt ‘het concert morgen gaat niet door’. De passie voor mijn vak is gelukkig gebleven. Wat ik nu doe – professioneel zingen – dat is wat bij me hoort en waar ik van houd. Ik zing graag in de opera en hou ook van de grotere oratoriumwerken zoals de Matthäus Passion. Daarin ligt zoveel kracht en energie. Ik wissel dat ‘grote’ werk graag af met recitals.” Het samenstellen van een eigen recitalprogramma brengt Florieke veel plezier. “De variatie is fijn. Ik treed regelmatig op met pianiste Abigail Richards. Wij passen goed bij elkaar en hebben een muzikale klik. Maar ook andere pianisten begeleiden mij.” Abigail Richards is o.a. specialist in vocaal repertoire en heeft veel gewerkt als repetitor in operahuizen. “Zij was een van mijn docenten op het conservatorium.”

Een bijzonder begin!
Florieke maakte een mooie start in 2014 na het afronden van haar Master aan de Dutch National Opera Academy, met een cum laude vermelding. “Ik heb meegedaan bij het Internationaal Vocalisten Concours. Dat was zo’n mooi begin. Ik kreeg de Arleen Auger Allround Prijs. Abigail had mij uitgenodigd om samen mee te doen aan het concours voor lied. Dat was best bijzonder als een docent je dat vraagt.

Florieke Beelen 2- Finale Opera Oratorium - 50ste IVC 2014

Het optreden bij het Internationaal Vocalisten Concours 2014

Daarnaast nam ik zelf ook deel in de categorie voor opera/oratorium Bij beide bereikte ik de finale en won daardoor deze Allroundprijs. Een geweldige bevestiging en juist voor die combinatie.

Over de Matthäus Passion
De eerste uitvoering van de Matthäus Passion waar Florieke optrad was in 2011. “De Matthäus neemt een heel bijzondere plek in. Ik lever als zangeres heel graag mijn bijdrage aan de vertolking daarvan. Gelukkig komt dat ieder jaar weer terug. Ik snap de belangstelling bij het publiek voor de Matthäus Passion wel. Het is zo’n allesomvattend stuk, de aria’s, de verteller en de dubbele koren. Iedereen kan het verhaal goed volgen. Bachs muziek neemt je mee. De aria Mache dich mein Herze rein is een van mijn favorieten. Maar het blijft een ontdekkingstocht door de jaren heen. De aria’s die ik mag zingen, vind ik allemaal prachtig. Erbarme dich, is een van de mooiste aria’s. Dat brengt met zich mee dat iedereen vol verwachting op deze aria wacht. Dat maakt het uitvoeren tegelijkertijd ook weer beladen. Het moet wel gebeuren,” Florieke lacht. 

“De Matthäus zingen in de kruisopstelling is mijn eerste keer. Ik ben heel benieuwd. Als kind ging ik al met mijn ouders mee.” Een intensieve beleving was het voor Florieke, toen al. “Ik weet dat ik het heel bijzonder vond. Ik keek vol bewondering naar de solisten en dacht: als je dát toch kunt doen. Ik heb zelfs nog herinneringen aan de jurken die de vrouwelijke solisten droegen.  Ik droomde ervan om dat ooit zelf te kunnen doen.” Florieke zingt al sinds haar kindertijd. “Ik begon in het kinderkoor en werd uiteindelijk professioneel zangeres.”

De favoriete optredens van Florieke Beelen
“In de afgelopen jaren heb ik een aantal favoriete rollen gespeeld in de opera en als solist in geliefde oratoria gezongen. Waar ik erg van genoten heb is de hoofdrol Charlotte in de opera Werther van de Franse componist Jules Massenet; de rol van Dorabella in Così fan tutte van Wolfgang Amadeus Mozart en als solist in het Messa di Requiem van Giuseppe Verdi.” Ze luistert graag naar klassieke muziek maar houdt daarnaast van jazz en maakte vroeger zelf ook uitstapjes naar de lichte muziek. Wat zal de toekomst brengen? “Ik ga graag verder met wat ik nu doe. Afwisseling houden door ook liedrecitals te blijven zingen naast de grote werken. Het allerbelangrijkste is voor mij de samenwerking met andere musici. Mensen met wie ik een muzikale klik heb en met wie ik mijn passie kan delen.”
 

Luister- en kijktips#1

Op 1 januari 2022 op NPO Radio 4 Een goede morgen met…Douwe Draaisma (psycholoog, filosoof en schrijver). Hij heeft veel gepubliceerd over het geheugen.
douweDouwe vertelde  "... als je een overbekend muziekstuk in een onverwachte bewerking uitvoert dat je het dan weer als nieuw hoort. Je wordt uit je ingesloten luisterervaring getild en beleeft het stuk als nieuw." De Arabische bewerking van Erbarme Dich bracht hem die ervaring.

Probeer het ook eens!

https://www.nporadio4.nl/uitzendingen/een-goedemorgen-met/b2ec368f-6c2d-4317-bcfb-d66764e0f620/2022-01-01-een-goedemorgen-metdouwe-draaisma vanaf 1.27 te beluisteren! 

Uitvoering: Modern String Quartet & Sarband
Vladimir Ivanoff
Fadia Tomb El-Hage [zang]
 

>>Sponsoring, in goede, maar juist ook in slechte tijden

Aan het woord is Frederiek Rikken van sponsor Meilink. Al sinds 2017 jaar sponsort dit 147 oude familiebedrijf de Matthäus Passion Bergkerk Deventer. Ze zijn al langer donateur. Samen met haar man Peter en hun relaties zijn ze graag geziene bezoekers tijdens de uitvoering in de Bergkerk. Frederiek is binnen het bedrijf verantwoordelijk voor HR, legal, vastgoed en duurzaamheid.

Waar haar passie begon
“Met name mijn moeder heeft me deze traditie van Bach meegegeven. Ik was er zeker toen ik ouder werd wel ontvankelijk voor. Al vanaf mijn twaalfde jaar ging ik regelmatig met mijn moeder mee naar de uitvoering van de Matthäus Passion in de St. Plechelmusbasiliek in Oldenzaal. Eerst vond ik het vooral indrukwekkend. Later ging ik er echt van houden. Zelfs tijdens mijn studententijd wilde ik graag helpen met het klaarzetten van stoelen in ruil voor een kaartje. Dat was de uitvoering in de Pieterskerk in Leiden.”

aangepast.F.pg

Naar de Deventer Bergkerk
“Toen ik voor het eerst in Deventer kwam was ik blij verrast met het hoge niveau van de uitvoering.” Alles komt daar voor Frederiek bij elkaar. “Die mooie kerk, de prachtige solisten en de kruisopstelling, ik was gelijk fan. Ik had de Matthäus toen al enkele jaren gemist. ’s Middags de zon die door de ramen naar binnen schijnt en ’s avonds is het buiten donker en binnen verlicht. Heel mooi om mee te maken.”

“Ik ben geen muziekkenner maar vooral een liefhebber.” Frederiek deelt haar liefde voor Bach en de Matthäus Passion graag met anderen. “Het is zo mooi om te zien hoe iedereen zo’n uitvoering weer anders beleeft. Wij nodigen een aantal relaties, vrienden en medewerkers uit. Dat zorgt voor een goede sfeer. In het sponsorprogramma krijgen we een boeiende toelichting op het stuk door Paul van Agten. Zo hoorde ik bijvoorbeeld dat als “Jezus” zingt hij altijd begeleid wordt door een viool, behalve als hij zijn laatste woorden uitspreekt. Dan heeft ook de viool hem in de steek gelaten.”

Samen een programma maken
Ieder jaar wordt er in overleg een programma samengesteld voor en samen met de grote sponsors. “Ja dat past zo mooi bij de manier waarop wij relaties willen ontvangen. Een lezing, een meet & greet met Klaas Stok afgewisseld met de gangen van een diner. Tijdens het bijwonen van een repetitie licht Klaas Stok ook e.e.a. toe.” Frederiek vervolgt: “Later krijg ik leuke reacties van onze gasten. Iedereen weet zich weer iets anders te herinneren en heeft de uitvoering op zijn of haar eigen manier beleeft. Men praat er nog lang over door, dat zeker.”

Van Erbarme dich tot Aus Liebe!
“Ik was ontzettend blij met de bijzondere uitvoering dit jaar, Wij hebben genoten van de aria’s en de verrassende gesprekken met de solisten. Supergeslaagd!” Ook dit onlineprogramma is door Meilink en andere sponsors ondersteund. “Het is in dit soort periodes zoals de afgelopen twee jaar met een pandemie van belang dat we de Matthäus Passion in de Bergkerk blijven steunen.” 

Frederiek vertelt dat het voor bedrijven een uitgelezen kans is om zich te laten zien maar vooral om de binding met de klanten en relaties versterken. “Juist als mensen het nog niet kennen of hebben meegemaakt. Ook door er iets meer over te vertellen en een gezamenlijke beleving aan te bieden.”

Wat staat het bedrijf Meilink voor?
Bij Meilink staat waarde toevoegen hoog in het vaandel. Deze specialist ondersteunt de maakindustrie door verpakkingen te ontwerpen én te maken voor industriële machines of onderdelen daarvan die geëxporteerd worden. Alles wordt vakkundig verpakt, zo nodig verzorgen ze ook hightech reinigen en vervoeren van de goederen. We hebben als familiebedrijf veel oog voor continuïteit en de lange termijn. Daar past zo’n meerjarig sponsorcontract wel bij.” 
 

>>Oren én ogen goed gebruiken...

Ruth Noyon violiste bij Concerto d'Amsterdam 

Ruth speelt al sinds de oprichting bij het orkest en een liefhebber van de Matthäus Passion van J.S. Bach. “Voor mij zijn de Matthäus concerten in Deventer altijd heel speciaal en heerlijk om ieder jaar weer te spelen.”

Groepsfoto-AnnavanKooij-ruth in het midden2910
Ruth in het midden, met viool (foto: Anna van Kooij)

Unieke Kruisopstelling
“De Matthäus Passion in Deventer is de enige passieproductie in Nederland waar de dubbelkorigheid zo goed tot zijn recht komt. De koren en orkesten zijn gescheiden van elkaar en staan dus tegenover elkaar. Deze kruisopstelling wordt compleet door het jongenskoor boven bij het orgel staat en dus aan het hoofd van het kruis, “vertelt Ruth. Deze bijzondere opstelling vraagt ook van het orkest om een andere manier van spelen. 

Oren én ogen goed gebruiken
“Het is altijd spannend, spelen in de kruisopstelling in Deventer. Als musicus ben je eraan gewend om vooral op je oren te spelen, dus op wat je hoort. Maar in dit geval werkt het door de traagheid van de akoestiek heel anders. Dus spelen we ook ‘op onze ogen’.” Het is voor alle betrokkenen anders musiceren. “Natuurlijk kijken we naar de dirigent, maar evenzo goed letten we op het orkest tegenover ons. Als strijker check ik of onze strijkstokken ‘gelijklopen’.” 

Samenwerking Klaas Stok
De samenwerking met Klaas Stok gaat al een tijd terug. “We werken al vele jaren met veel plezier, als orkest met hem samen. De chemie is er tussen Klaas en het orkest. Het besef dat je op elkaar kunt vertrouwen én dat je elkaar muzikaal begrijpt, levert een mooi resultaat op.”

“De concerten in Deventer zijn voor ons ook altijd de laatste concerten van het passieseizoen. Als op Goede vrijdag de laatste noten klinken, dan gaat het boek dicht tot het volgende jaar. Het klinkt misschien gek, maar ieder jaar, als ik op die dag "und versiegelten den Stein" hoor, bekruipt mij een zekere weemoed: dit was het weer voor dit jaar.” Ruth besluit. “Het mooie is dat ik vaak van het publiek hoor, dat het een geweldige ervaring is geweest. Dat je als toeschouwer als het ware tussen de muziek zit en het concert daardoor heel intens ervaart.”

>>Dit is het, zo moet het zijn!  

Arno Jansen uit Deventer

De uitvoering van Matthäuspassion van J.S. Bach in Deventer is de favoriet van Arno Jansen. Hij vertelt waarom. “Ik ben geen expert, maar wel een echte liefhebber. Ik laat me graag ‘inpakken’ tijdens deze uitvoering.” Sinds een aantal jaren bezoekt hij diverse uitvoeringen in Nederland. De eerste keer met collega’s in Edam, daarna Amsterdam in het Concertgebouw, in Apeldoorn en Naarden. Allemaal heel verschillend. Toen ik toekwam aan de Matthäuspassion in mijn eigen stad wist ik het. Dit is het, zo moet het zijn. Zó mooi.” Waarom? “Ik werd omsingeld, omarmd door Bach. De kruisopstelling zorgt bij mij voor veel meer beleving en ontroering. Er zijn veel bijzondere momenten. Je hebt goed zicht op de solisten en beleeft intens hun kwaliteiten en interactie, hun lichaamstaal. Dirigent Klaas Stok neemt de koren, het orkest én de solisten op zijn eigen wijze mee. Dat dringt diep door in mijn ziel.”
arnojansen3

“De Matthäuspassion die moet je voelen. Het gaat voorbij het rationele. Ik ben verslaafd aan Bach en wil dit ieder jaar wel live meemaken. Het begint eigenlijk al met de wandeling de Berg op naar de Bergkerk. Juist deze kerk is zo geschikt voor de kruisopstelling met de koren tegenover elkaar en het jongenskoor op afstand erboven.” Arno gaat samen met zijn partner. “Inmiddels zie ik wel diverse collega’s, die ook enthousiast zijn geworden.” Hij is locatiedirecteur van de middelbare school het Etty Hillesum Lyceum – Het Vlier. “We hebben altijd onverwachte ontmoetingen, bezoekers komen  van ver. Er is een hele speciale sfeer!”

>>Alles klopt gewoon in Deventer

Resi en Jean Botteram

“Het is alweer even geleden toen we bij toeval terecht kwamen in Deventer.” Aan het woord is Resi Botteram uit Middelburg, Zeeland. “Het wordt denk ik de 8e of 9e keer. We zijn geen kenners, maar toen mijn man, Jean iets las over Deventer, kwam van het een het ander. Zijn oma heeft hier namelijk gewoond. We wilden het wel eens meemaken, de Matthäuspassion in de kruisopstelling.”

resi en jean

“We waren er gelijk zo van onder de indruk. Ik kreeg een donateurschap van Jean cadeau. Deze uitvoering wilden we graag steunen.” Maar dat is niet het enige. “We kunnen nu als eerste inschrijven voor kaarten. Ik ben zelfs wel een beetje zenuwachtig als het weer zo ver is. Ik verheug me zo erg.” Resi lacht.
 
Bijzonder uitstapje
Voor Resi en Jean is dit zelfs een korte vakantie geworden. Mooi in het voorjaar. “Een of twee nachtjes blijven we. We huren fietsen en zoeken ook altijd een mooie route uit naar Deventer. Dan komen we aanrijden en zien de kerk al staan op de berg. Met die twee spitsen.” Voor Resi is het een avontuur. “Weet je alles klopt hier in Deventer. Het begint met het bestellen van de kaarten. Alles is zo goed verzorgd, iedereen is vriendelijk.” 
“Ik zie net zoveel passie en aandacht bij die paar regels van het dienstmeisje als bij de rol van de evangelist of voor een aria of een koraal.” In de pauze waaieren de bezoekers uit door het historische Bergkwartier voor een kop koffie of thee. “Allemaal mensen die hetzelfde meemaken. Wij gaan het liefst op Goede Vrijdag. De uitvoering brengt elk jaar weer momenten van ontroering. Ik ervaar kracht, steeds weer op andere momenten. Mooi!”